29 maja 2024

Greenwashing w powietrzu – 20 linii lotniczych wezwanych do działania

Komisja Europejska oraz krajowe organy ochrony konsumentów podejmują wspólne działania przeciwko 20 liniom lotniczym. Związane są one z wprowadzającymi w błąd praktykami pseudoekologicznego marketingu. Chodzi o kompensowanie emisji CO2 powstałych podczas lotów.

W reakcji na zawiadomienie przesłane przez Europejską Organizację Konsumentów (BEUC) KE i unijne organy ochrony konsumentów (CPC) przesłały pisma do 20 linii lotniczych. Wskazały w nich kilka rodzajów potencjalnie wprowadzających w błąd oświadczeń środowiskowych. Zażądały dostosowania praktyk do unijnego prawa ochrony konsumentów w ciągu 30 dni.

Jeśli chcemy, żeby konsumenci byli odpowiedzialni, musimy zapewnić im dokładne informacje. Coraz więcej podróżnych zastanawia się nad swoim śladem środowiskowym i wybiera bardziej ekologiczne produkty i usługi. Należą się im dokładne i naukowe odpowiedzi, a nie nieprecyzyjne a nawet fałszywe oświadczenia. Komisja w pełni angażuje się w działania na rzecz wzmocnienia pozycji konsumentów w zakresie zielonej transformacji, a także na rzecz przeciwdziałania pseudoekologicznemu marketingowi. Oczekujemy, że linie lotnicze i inne podmioty działające w branży będą w sposób odpowiedzialny używać oświadczeń dotyczących ekologiczności – powiedziała Věra Jourová, wiceprzewodnicząca do spraw wartości i przejrzystości w KE.

Konkretne oświadczenia pod lupą

Sieć CPC, pod przewodnictwem belgijskiej Dyrekcji Generalnej ds. Inspekcji Gospodarczej, holenderskiego Urzędu ds. Konsumentów i Rynków, norweskiego Urzędu Konsumentów i hiszpańskiej Dyrekcji Generalnej ds. Konsumentów, skupiła się na konkretnych oświadczeniach linii lotniczych. Dotyczą one informacji jakoby emisje dwutlenku węgla pochodzące z danego lotu można skompensować. M.in. finansując projekty klimatyczne lub stosując zrównoważone paliwa, za co konsumenci mogą zapłacić dodatkową opłatę. Zdaniem organów ochrony konsumenta wskazane praktyki można uznać za wprowadzające w błąd działania lub zaniechania, zakazane na mocy art. 5, 6 i 7 dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych. Linie lotnicze muszą wyjaśnić, czy takie oświadczenia można uzasadnić na podstawie rzetelnych dowodów naukowych.

Najważniejsze elementy akcji:

Komisja Europejska i sieć CPC wskazały różne rodzaje stosowanych przez 20 linii lotniczych potencjalnie wprowadzających w błąd praktyk takich jak:

  • stwarzanie błędnego wrażenia, że uiszczenie dodatkowej opłaty przeznaczonej na finansowanie projektów klimatycznych o mniejszym wpływie na środowisko lub na wsparcie stosowania alternatywnych paliw lotniczych może zmniejszyć lub w pełni zrównoważyć emisje dwutlenku węgla;
  • stosowanie terminu „zrównoważone paliwa lotnicze” bez wyraźnego uzasadnienia, jaki wpływ te paliwa mają na środowisko;
  • stosowanie terminów „ekologiczny”, „zrównoważony” lub „odpowiedzialny” w sposób bezwzględny lub stosowanie innych dorozumianych oświadczeń środowiskowych;
  • twierdzenie, że linia lotnicza zmierza do osiągnięcia zerowych emisji gazów cieplarnianych netto lub innych wyników ekologicznych w przyszłości, bez jasnych i weryfikowalnych zobowiązań, celów i niezależnego systemu monitorowania;
  • przedstawianie konsumentom „kalkulatora” emisji dwutlenku węgla z danego lotu bez odpowiednich dowodów naukowych na to, czy takie obliczenia są wiarygodne. Także bez informowania o elementach wykorzystanych do takich obliczeń;
  • przedstawianie konsumentom porównania lotów pod kątem emisji dwutlenku węgla. Bez podania wystarczających i dokładnych informacji na temat elementów, na których opiera się porównanie.

Kolejne działania

Komisja Europejska i organy ds. ochrony konsumentów wezwały linie lotnicze do udzielenia odpowiedzi w terminie 30 dni. Firmy mają zaproponować rozwiązania problemów wynikających z ich oświadczeń środowiskowych w kontekście unijnego prawa ochrony konsumentów. Po otrzymaniu odpowiedzi KE zorganizuje spotkania z siecią CPC i liniami lotniczymi w celu omówienia zaproponowanych rozwiązań. Komisja będzie również monitorować wdrażanie uzgodnionych zmian. Jeżeli linie lotnicze nie podejmą niezbędnych kroków, organy CPC mogą podjąć decyzję o działaniach w zakresie egzekwowania prawa. Między innymi o wprowadzeniu sankcji.

Cała akcja ma na celu dostosowanie praktyk handlowych w sektorze transportu lotniczego do prawodawstwa UE w dziedzinie ochrony konsumentów. Konieczne jest zwrócenie uwagi na potrzebę umotywowania dobrowolnych oświadczeń środowiskowych i podbudowania ich informacją.