20 lipca 2024

Raport „Osoby 50+ na rynku pracy”

Jakie są największe wyzwania, z jakimi spotykają się osoby 50+ na rynku pracy? W jaki sposób pracodawcy mogą lepiej wspierać tę grupę pracownic i pracowników? Odpowiedzi na te i inne pytania zawiera najnowsza analiza tematyczna Forum Odpowiedzialnego Biznesu. 

Publikacja zawiera wnioski i rekomendacje wypracowane podczas spotkań grupy roboczej poświęconej sytuacji osób 50+ na rynku pracy, która zrzeszała osoby reprezentujące organizacje społeczne oraz firmy realizujące dobre praktyki w tym obszarze.

Raport zawiera materiały poświęcone demografii, aktywności zawodowej i edukacji, wizerunkowi osób 50+ w przestrzeni publicznej i komunikacji z konsumentami – mówi Marzena Strzelczak, doradczyni zarządu FOB.

Dlaczego osoby 50+?

Temat osób 50+ na rynku pracy jest istotny, ponieważ dotyczy licznej grupy społecznej, która mimo posiadania cennego doświadczenia i umiejętności często napotyka na bariery związane z zatrudnieniem. Wyzwania takie jak dyskryminacja ze względu na wiek, szybki rozwój technologii i potencjalne trudności w dostosowaniu się do nowych wymagań zawodowych mogą prowadzić do wykluczenia tej grupy z rynku pracy. To z kolei rodzi negatywne konsekwencje zarówno dla samych pracowników, jak i dla gospodarki. Ogranicza różnorodność i potencjał zasobów kadrowych w firmach. Wspieranie osób 50+ w aktywności zawodowej jest kluczowe dla zrównoważonego rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Osoby 50+ a demografia

Badaczki ze Szkoły Głównej Handlowej: prof. Irena Kotowska oraz prof. Anna Ruzik-Sierdzińska w rozmowie na temat procesu starzenia się społeczeństwa polskiego wskazują, że dziś Polska, na tle UE, ma jeszcze relatywnie młode, choć szybko starzejące się populacje. Natomiast za trzy dekady będziemy w grupie najstarszych demograficznie krajów. Odpowiedzialność za aktywizację zawodową grupy 50+ ponoszą obie strony rynku pracy: pracownicy za to, żeby być obecnymi na rynku pracy. Zatem m.in. poszukiwanie możliwości pracy w niepełnym wymiarze, ale też troska o własne zdrowie i stały proces uczenia się. Natomiast odpowiedzialność pracodawców polega na otwartości wobec zmian pokoleniowych.

Zarządzanie wiekiem w organizacji 

Dojrzali pracownicy, ucząc się, zwiększają swoją wartość na rynku pracy. Dr Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku oraz członek zarządu brukselskiego think tanku European Roundtable on Climate Change and Sustainable Transition, wskazuje, że aktywność zawodowa osób 50+ w Polsce rośnie. Wciąż jednak wymaga wsparcia. Należy likwidować bariery w rozwoju umiejętności starszych pracowników i zachęcać osoby starsze do ciągłego doskonalenia i uczestnictwa w szkoleniach. Z kolei Tomasz Schimanek, ekspert ds. programów społecznych Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, wymienia zarówno możliwe instrumenty zarządzania wiekiem, jak i liczne wynikające z niego korzyści zarówno dla pracownika, jak i pracodawcy. 

Wizerunek pokolenia 50+

Dr Barbara Frątczak-Rudnicka zwraca uwagę, że w reklamach jest dużo mniej osób 50+ niż innych grup. Mimo ich dużego udziału w populacji. Stopniowo zmienia się jednak sposób ich przedstawiania w komunikacji marketingowej. Grupa 50+ adresowana jest coraz mniej stereotypowo, za to coraz bardziej inkluzywnie i pomysłowo. Oprócz bycia babcią i dziadkiem, podkreśla się także niezależność i przyjaźń jako kluczowe wartości dla tej grupy.

Kryzys wieku okołoemerytalnego i aktywność społeczna po aktywności zawodowej

Istotnemu zagadnieniu kryzysu wieku okołoemerytalnego przygląda się Danuta Sowińska, suicydolożka, ekspertka z Fundacji Diversity Polska. Zapobieganie samobójstwom w starszym wieku powinno mieć miejsce na wcześniejszym etapie życia – powinno opierać się na świadomym przygotowaniu do starości. W Polsce obecnie nie ma zbyt wielu programów, które mogłyby je zapewnić. Karol Krzyczkowski, ekspert FOB, podejmuje kwestię działalności społecznej po aktywności zawodowej w kontekście pokolenia X, które w przyszłości będzie schodzić z rynku pracy. Zauważa potrzebę zmiany postrzegania seniora przez sektor społeczny – z biernego odbiorcy działań organizacji społeczeństwa obywatelskiego na aktywnego ich aktora. Bogatego w wiedzę i doświadczenie zdobywane w trakcie życia.