by 22 października 2025 roku odbyła się Konferencja w ramach 12. edycji programu Eco-Miasto, łącząca wystąpienia poświęcone wyzwaniom klimatycznym i energetycznym z uroczystością wręczenia nagród dla najbardziej zaangażowanych środowiskowo samorządów w Polsce.
Program Eco-Miasto jest wspólną inicjatywą Ambasady Francji w Polsce oraz UNEP/GRID-Warszawa. Od 2013 roku celem programu jest popularyzowanie idei zrównoważonego rozwoju miast i stymulowanie wymiany doświadczeń między samorządami polskimi i francuskimi. W ciągu 12 lat trwania konkursu nagrodzono 170 miast, a jury oceniło blisko 600 projektów.
Tegoroczna edycja, której motywem przewodnim było hasło „Adaptacja do zmiany klimatu – bezpieczeństwo miast”, skoncentrowała się na rosnących wyzwaniach energetycznych i konieczności adaptacji do zmiany klimatu. Nowe przepisy nakładają na miasta powyżej 20 tys. mieszkańców obowiązek opracowania planów adaptacji. W związku z tym, transformacja energetyczna oraz inwestycje w błękitno-zieloną infrastrukturę uznano za filary bezpieczeństwa i jakości życia w miastach.
Laureaci konkursu Eco-Miasto 2025
Nagrody przyznano w pięciu kategoriach, w których jury wyłoniło łącznie 9 laureatów oraz przyznało kilka wyróżnień. W każdej kategorii osobno oceniano miasta powyżej i poniżej 100 tys. mieszkańców. Każda z pięciu kategorii była oceniana przez niezależne, specjalistyczne jury składające się z ekspertów z dziedzin takich jak energetyka, transport, ochrona środowiska, gospodarka wodna oraz gospodarka odpadami.
1. Efektywność energetyczna:
- Zwycięzca (>100 tys. mieszkańców): Warszawa
Jury nagrodziło stolicę za zrealizowane i planowane inwestycje w poprawę efektywności budynków. W szczególności za budowę miejskiego Systemu do Zarządzania Energią, obejmującego 87 placówek oświatowych. Doceniono także projekty zwiększające udział energii z OZE (instalacje PV) oraz szerokie działania edukacyjne.
- Zwycięzca (<100 tys. mieszkańców): Koło
Koło nagrodzono za wykorzystanie potencjału geotermalnego poprzez budowę ciepłowni geotermalnej podłączonej do istniejącego systemu ciepłowniczego. Inwestycja przyczyniła się do redukcji zużycia węgla o 8 tys. ton rocznie i emisji CO2 o 20 tysięcy ton. Na uwagę zasłużyły również projekty termomodernizacji i farma fotowoltaiczna.
- Wyróżnienia: Bydgoszcz (>100 tys.) – za termomodernizację 35 budynków i 66 instalacji OZE. Kozienice i Janikowo (<100 tys.) – za modernizację systemów ciepłowniczych, OZE i działania edukacyjne).
2. Zrównoważona mobilność:
- W kategorii miast powyżej 100 tys. mieszkańców nagrody głównej nie przyznano.
- Zwycięzca (<100 tys. mieszkańców): Malbork
Malbork zwyciężył za zakup autobusów elektrycznych, wprowadzenie bezpłatnej komunikacji publicznej, a także plany rozwoju infrastruktury dla pojazdów elektrycznych, parkingów P+R i B+R oraz stref ruchu uspokojonego.
- Wyróżnienia: Gdańsk i Gdynia (>100 tys.) – za kompleksowe działania na rzecz rozwoju wspólnej sieci transportowej w ramach Obszaru Metropolitalnego. Wałbrzych (<100 tys.) – za znaczący udział autobusów wodorowych we flocie transportu publicznego.
3. Gospodarka wodna:
- Zwycięzca (>100 tys. mieszkańców): Bydgoszcz
Miasto nagrodzono za szerokie działania na rzecz ograniczania strat wody, wdrażanie inteligentnego systemu sterowania retencją, kampanie edukacyjne oraz rozbudowę zabezpieczeń przeciwpowodziowych.
- Zwycięzca (<100 tys. mieszkańców): Janikowo
Janikowo doceniono za prowadzenie kampanii edukacyjnych dotyczących gospodarki wodno-ściekowej, takich jak „Kropla mniej”, „Podłącz się” i „Deszcz zostaje u mnie” (retencja przydomowa). Także za inwestycje w modernizację kanalizacji deszczowej.
4. Zielono-błękitna infrastruktura:
- Zwycięzca (>100 tys. mieszkańców): Gdynia
Gdynie wyróżniono za liczne inicjatywy lokalne na rzecz wzmocnienia zielono-błękitnej infrastruktury z szerokim zaangażowaniem społecznym, w tym za projekt edukacyjny „Klimat w szkołach metropolii”, obejmujący 40 szkół.
- Zwycięzca (<100 tys. mieszkańców): Tarnowskie Góry
Miasto nagrodzono za inicjatywy lokalne i zaangażowanie społeczności. W tym za projekt „Tarnogórzanie łapią deszcz”, w ramach którego rozdano mieszkańcom 273 zbiorniki na deszczówkę. Doceniono także EkoKonferencje dla uczniów.
- Wyróżnienie: Zamość – za włączanie seniorów i osób z niepełnosprawnością w działania na rzecz tworzenia zielonych, łatwo dostępnych przestrzeni, pełniących funkcję terapeutyczną.
5. Gospodarka obiegu zamkniętego:
- Zwycięzca (>100 tys. mieszkańców): Gdynia
Gdynia, laureat również w kategorii infrastruktury, otrzymała nagrodę za rozbudowany system PSZOK-ów, innowacyjny odbiór tekstyliów bezpośrednio z domów oraz monitoring pracy pojazdów odbierających odpady. Podkreślono także udział miasta w międzynarodowym projekcie „Creative Circular Cities – CCC”.
- Zwycięzca (<100 tys. mieszkańców): Kępno
Kępno doceniono za wysokie poziomy recyklingu, uruchomienie punktu napraw „Klamotowisko”, gdzie mieszkańcy mogą bezpłatnie oddać uszkodzone przedmioty. Doceniono także istnienie jadłodzielni, która przeciwdziała marnowaniu żywności.
- Wyróżnienie: Opole (>100 tys.) – za wdrożenie aplikacji “Opole segreguje” i utworzenie ReUżytkowni – miejsca do bezpłatnej wymiany przedmiotów). Kędzierzyn-Koźle (<100 tys.), za tworzenie kompostu „Koziołek” z odpadów biodegradowalnych i inteligentne znakowanie pojemników na odpady.
Po ogłoszeniu wyników jury, wręczono również nagrody specjalne ufundowane przez Partnerów Strategicznych 12. Edycji konkursu: Nhood Services Poland oraz Grupę Renault Polska.
Patronat honorowy nad wydarzeniem objęło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska i Związek Miast Polskich. Więcej o laureatach wszystkich 12 edycji konkursu można przeczytać na łamach geoportalu.
