by Znaczenie dekarbonizacji i ochrony środowiska w działalności polskich przedsiębiorstw nadal rośnie – wynika z trzeciego odczytu Indeksu Dekarbonizacji Polskiej Gospodarki (IDPG) za II półrocze 2024 roku. Wartość indeksu wyniosła 62 punkty, co oznacza wzrost o 1 punkt względem pierwszego półrocza 2024 roku. W kolejnej odsłonie Indeksu wzięto pod uwagę odpowiedzi udzielone przez 157 polskich firm.
Trzeci odczyt IDPG potwierdza, że znaczenie dekarbonizacji i ochrony środowiska dla polskich przedsiębiorstw systematycznie wzrasta. Zmiana o 1 punkt w stosunku do poprzedniego odczytu wskazuje, że w drugim półroczu 2024 roku wzrost był nieznacznie bardziej dynamiczny. Jednak ogólny trend utrzymuje się na stabilnej ścieżce wzrostowej. Szczególnie dotyczy to dużych i średnich przedsiębiorstw, które coraz częściej wdrażają konkretne rozwiązania dekarbonizacyjne i obliczają swój ślad węglowy.
– Trwająca dyskusja o obowiązkach regulacyjnych jest potrzebna, ale niech nie znika nam sprzed oczu kluczowy wniosek płynący z tego badania. Z jednej strony firmy oczekują zmniejszenia obowiązków, ale z drugiej przyznają, że wsparcie państwa jest za niskie i oczekują większego. Rząd musi zatem nie tylko wycofywać się, ale też umiejętnie pomagać – podkreśla Michał Hetmański, prezes Zarządu Fundacji Instrat.
W stosunku do poprzednich odczytów, niezmienny pozostaje profil przedsiębiorstw zaangażowanych w dekarbonizację – w takich działaniach wciąż najaktywniejsze pozostają średnie i duże firmy.
– Indeks pokazuje, że postępuje powolna, ale konsekwentna transformacja. Z jednej strony firmy czują rosnącą presję ze strony rynku i regulacji. Zdrugiej – zaczynają realnie wdrażać działania, które jeszcze niedawno pozostawały tylko w sferze planów. W trzecim odczycie do naszego badania dołączyło kolejne kilkadziesiąt podmiotów, dla których dekarbonizacja to realny plan energetyczny i biznesowy. Naszym wspólnym zadaniem pozostaje dostarczenie wiedzy i zasobów małym i średnim przedsiębiorstwom, aby również podjęły aktywne działania w tym zakresie – mówi Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP.
Badane firmy zauważają dalszy wzrost problemu greenwashingu (pozorowania działań na rzecz klimatu) w najbliższym otoczeniu biznesowym. Jest on jednak mniej intensywny niż w poprzednim półroczu (40 proc. spółek twierdzi, że zjawisko to przybrało na sile, 9 proc. mówi o jego osłabieniu, a 51 proc. firm nie widzi różnicy w intensywności jego występowania). Przedsiębiorstwa nie odczuwają także znaczącego wzrostu wsparcia ze strony instytucji publicznych w zakresie dekarbonizacji i ochrony środowiska. Jedynie 22 proc. respondentów ocenia, że wsparcie to rośnie lub znacząco rośnie.
– Bieżący odczyt IDPG dowodzi, że spółki nie poprzestają na deklaracjach, ale wprowadzają także realne działania służące transformacji energetycznej. Za tym idą oczekiwania dotyczące regulacji, które są formułowane częściej przez duże i średnie firmy. Wsparcie decydentów w tym zakresie jest kluczowe – nasze prawo powinno chronić europejskie spółki, które chcą odejść od węgla, ale zachować przy tym zdolność do biznesowego rozwoju. Tylko w ten sposób przemysł na naszym kontynencie zachowa konkurencyjność – mówi Piotr Szlagowski-Budacz, dyrektor Strategii w Qemetice.
Najważniejsze dane z raportu:
- Wciąż bardziej odczuwalnie wzrasta presja na dekarbonizację firm ze strony otoczenia biznesowego niż regulacyjnego. Badane przedsiębiorstwa deklarują również wzrost zaangażowania w obliczanie i redukcję śladu węglowego.
- 59 proc. ankietowanych przedsiębiorstw deklaruje, że oblicza swój ślad węglowy, podczas gdy w pierwszym półroczu 2024 r. tylko 47 proc. uczestników badania odpowiedziało twierdząco na to pytanie. To zauważalny wzrost, aż o 12 punktów procentowych, jeden z największych w historii odczytów. Jednak to wciąż duże przedsiębiorstwa przodują w obliczaniu śladu węglowego.
- Aż 85 proc. respondentów przyznało, że wprowadziło lub planuje wprowadzić rozwiązania mające na celu redukcję śladu węglowego. To zauważalny wzrost w porównaniu z 67 proc. przedsiębiorstw, które odpowiedziały w ten sposób w poprzednim odczycie.
- ndeksPo raz pierwszy zadano polskim firmom pytanie o ich sentyment wobec deregulacji, ale w kontekście obowiązków związanych z dekarbonizacją. 67 proc. ankietowanych liczy na zmniejszenie regulacji w tym zakresie. Oczekują jednak raczej niewielkich niż znaczących zmian – za taką opcją opowiedziało się 45 proc. respondentów.
Za merytoryczne przygotowanie Indeksu Dekarbonizacji i późniejsze opracowywanie wyników badania odpowiada Fundacja Instrat. Ankietę przeprowadzono w dniach od 3 do 31 marca 2025 roku, a jej adresatami były przedsiębiorstwa członkowskie Pracodawców RP. Ankietę udostępniono firmom zrzeszonym w Polskiej Izbie Przemysłu Chemicznego i w Stowarzyszeniu Producentów Cementu. Także przedsiębiorstwom działającym w Forum Odpowiedzialnego Biznesu. Wypełniło ją 157 przedsiębiorstw, struktura badanych firm co do wielkości i branży jest zróżnicowana.
