by Kraje europejskie coraz lepiej planują działania adaptacyjne wobec zmian klimatu. Jednak ich wdrażanie i ocena wciąż pozostają niewystarczające – wynika z najnowszego raportu Europejskiej Agencji Środowiska (EEA). Dokument ostrzega, że bez zdecydowanych kroków Europa nie poradzi sobie z rosnącymi zagrożeniami klimatycznymi, takimi jak fale upałów, susze czy powodzie.
Wszystkie 32 kraje z politykami adaptacyjnymi
Według EEA wszystkie 32 państwa członkowskie Agencji – w tym 27 krajów Unii Europejskiej oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria i Turcja – mają obecnie przyjęte krajowe polityki adaptacyjne. Aż 17 z nich wpisało działania adaptacyjne do krajowych lub federalnych ustaw klimatycznych. Świadczy to o rosnącym zaangażowaniu w budowę odporności klimatycznej.
Raport bazuje na danych z 2025 roku przekazanych przez kraje UE w ramach rozporządzenia o zarządzaniu Unią Energetyczną i Działaniami Klimatycznymi. Uzupełniono go o dobrowolne raporty Islandii, Szwajcarii i Turcji.
Coraz więcej zagrożeń i sektorów w kryzysie
Najczęściej wskazywanymi zagrożeniami klimatycznymi w 2025 roku są fale upałów, powodzie, susze oraz intensywne opady. Wśród zagrożeń długotrwałych dominują zmiany temperatury i dostępności wody, a coraz więcej państw zgłasza niedobory wody jako nowe ryzyko.
Najbardziej narażonym sektorem pozostaje rolnictwo i produkcja żywności, ale coraz częściej wskazywane są też zdrowie publiczne, bioróżnorodność, leśnictwo i energetyka. W porównaniu z 2023 rokiem więcej krajów raportuje skutki zmian klimatu w większej liczbie sektorów. Świadczy to o rosnącej świadomości zagrożeń i presji na działania.
Wdrażanie i ocena działań wciąż zbyt słabe
EEA zauważa, że mimo poprawy planowania, wdrażanie konkretnych działań adaptacyjnych wciąż przebiega zbyt wolno. Brakuje informacji o skuteczności wprowadzonych rozwiązań, co utrudnia ocenę rzeczywistych postępów. Wiele państw napotyka podobne bariery – luki w danych, słabe narzędzia decyzyjne, niejasny podział odpowiedzialności, ograniczone finansowanie i niedostateczne zasoby lokalne.
Postępy w ocenie ryzyka klimatycznego są widoczne, choć ich zakres i ambicje różnią się między krajami. Coraz więcej państw przyjmuje jednak podejście zbliżone do tego, które zaprezentowano w Europejskiej Ocenie Ryzyka Klimatycznego (EUCRA) z 2024 roku.
Adaptacja oparta na dowodach kluczem do odporności
Wraz z coraz częstszymi ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi i rosnącymi stratami gospodarczymi, lepsze planowanie i wdrażanie działań adaptacyjnych stają się koniecznością. EEA podkreśla, że tylko proaktywna, oparta na dowodach adaptacja może skutecznie chronić ludzi, ekosystemy, gospodarkę i infrastrukturę, a także zapewnić konkurencyjność i bezpieczeństwo Europy.
Wspólne raportowanie i przyszłe wyzwania
Raport EEA jest częścią cyklu analiz śledzących postępy w budowie odporności klimatycznej na poziomie europejskim. Dane porównano z wcześniejszymi cyklami raportowania, aby lepiej zrozumieć, jak rozwijają się polityki adaptacyjne w poszczególnych krajach.
EEA opublikowała równolegle także coroczny raport „Trendy i prognozy w Europie”, przedstawiający postępy w realizacji celów klimatycznych i energetycznych UE. Oba dokumenty ukazały się w tym samym czasie co raport Komisji Europejskiej o stanie Unii Energetycznej i postępach działań klimatycznych w 2025 roku.
