by Sektor MŚP w Polsce jest bardzo zróżnicowany pod względem podejścia do zrównoważonego rozwoju. Aż 91 proc. mikroprzedsiębiorców, zatrudniających do 9 pracowników, przyznaje, że nie zamierza wdrażać żadnych działań ESG, podczas gdy wśród małych firm ten odsetek spada już do 55 proc.
Z najnowszego badania Barometr EFL wynika, że średnie przedsiębiorstwa (50-249 pracowników) prezentują zupełnie odwrotną postawę. 57 proc. z nich podejmuje aktywności w obszarze ESG. Z kolei 26 proc. planuje to zrobić w najbliższym czasie. Różnice widać również w branżach: największe znaczenie ESG ma w przemyśle i budownictwie. W usługach i handlu przedsiębiorcy częściej uznają je za koszt lub zbędną formalność.
– Wyniki naszego badania jasno pokazują, że ESG przestaje być w Polsce domeną dużych korporacji. Coraz częściej staje się realnym elementem strategii firm średniej wielkości. Mikro i małe przedsiębiorstwa są na wcześniejszym etapie tej transformacji. Wynika to z ograniczonych zasobów i mniejszej presji regulacyjnej. Szczególnie cieszy rosnąca grupa firm, które zaczynają postrzegać ESG nie jako koszt, lecz jako długoterminową inwestycję w rozwój i konkurencyjność. Przedsiębiorcy dostrzegają, że działania proekologiczne i prospołeczne nie tylko poprawiają wizerunek, ale też przekładają się na realne korzyści. Zaczynając od większej lojalności klientów, przez wyższą motywację pracowników, po lepszy dostęp do finansowania – mówi Radosław Woźniak, prezes zarządu EFL.
ESG częściej w średnich niż mikro
Analiza wyników badania Barometru EFL wskazuje, że występują duże różnice w podejściu do ESG między mikro, małymi a średnimi firmami. W przypadku najmniejszych podmiotów, aż 9 na 10 przedsiębiorców deklaruje brak planów związanych z ESG (91 proc.). W grupie małych firm niechętnych jest już „tylko” 55 proc., 6 proc. prowadzi działania ograniczające się do podstawowych wymogów prawnych, ale jednocześnie 24 proc. firm planuje w najbliższym czasie wdrożyć pierwsze działania w tym zakresie.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w firmach średnich, gdzie odsetek przedsiębiorstw niezaangażowanych w ESG wynosi niecałe 8 proc. Blisko co czwarta organizacja wdraża kompleksową strategię ESG (24 proc.). 33 proc. firm prowadzi działania wynikające z obowiązujących regulacji prawnych. To wyraźny sygnał, że wraz ze wzrostem skali działalności rośnie także świadomość i gotowość do podejmowania zrównoważonych decyzji.
Badanie pokazuje, że wraz ze wzrostem wielkości firmy zmienia się również sposób postrzegania ESG. Wśród mikroprzedsiębiorstw jedynie 1 proc. traktuje ten obszar działań, jako inwestycję w przyszłość. Wśród małych ten odsetek sięga już 11 proc., a w średnich aż 58 proc.
Przemysł i budownictwo na czele
W poszczególnych sektorach także widoczne są znaczące różnice. Firmy przemysłowe i budowlane wyraźnie częściej wdrażają rozwiązania sprzyjające ESG. W największym stopniu deklarują, że w przyszłości planują rozszerzać działania w tym obszarze (odpowiednio 21 proc. i 40 proc.). W tych branżach ESG jest też coraz częściej postrzegane jako inwestycja, która może w dłuższym terminie przynieść korzyści (odpowiednio 29 proc. i 48 proc.).
Z kolei w usługach i handlu dominuje podejście ostrożne do ESG. 85 proc. firm usługowych i 83 proc. firm handlowych nie zamierza podejmować żadnych działań w tym zakresie. Przedsiębiorcy z tych branż najczęściej oceniają ESG, jako dodatkowy koszt, który trzeba ponieść (odpowiednio 65 proc. i 71 proc.) lub formalność wymuszoną przez rynek (odpowiednio 20 proc. i 18 proc.).
Najczęstsze rozwiązania ESG
Na poziomie działań operacyjnych przedsiębiorcy wskazali różne praktyki związane z ESG. Najczęściej pojawiały się odpowiedzi dotyczące:
- recyklingu i gospodarki odpadami,
- oszczędności energii i wody,
- dbania o prawa pracownicze,
- wprowadzania elementów różnorodności i inkluzywności w miejscu pracy.
W budownictwie największy nacisk kładzie się na zrównoważone zarządzanie zasobami (33 proc.). Z kolei w przemyśle i w HoReCa na redukcję zużycia energii i wody (odpowiednio 62 proc. i 38 proc.). W transporcie najczęściej przedsiębiorcy wskazują na redukcję gazów cieplarnianych (17 proc.). Zdecydowanie rzadziej wskazywano na kwestie związane z transparentnością czy raportowaniem.
Metodyka badania
Badanie przygotował Ecorys na zlecenie Europejskiego Funduszu Leasingowego SA. Jego uczestnicy to mikro, małe i średnie firmy z terenu całej Polski. W badaniu wzięła udział reprezentatywna grupa 600 mikro, małych i średnich firm. Aktualna edycja badania odbyła się od 1 do 30 czerwca 2025 roku.
