by Strategie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw jeszcze do niedawna były traktowane na zasadzie dobrowolności. Podobnie jak samo zagadnienie zrównoważonego rozwoju kojarzonego z Agendą 2030 – Kampanią 17 celów. Miejsce energii, opisanej jako SDG7 – Czysta i dostępna energia było traktowane, jako katalizator postępu realizacji wszystkich innych celów zrównoważonego rozwoju. Takich jak zapewnienie dostępu do edukacji, prowadzenie palcówek opieki zdrowotnej, poprawianie warunków sanitarnych czy promowanie trwałego wzrostu gospodarczego.
Energia powszechna i nie zastąpiona
To wszystko wynika z powszechnego charakteru energii w życiu codziennym i gospodarce oraz braku jej substytucyjności. Zatem rozpoczynanie działań w obszarze strategii ESG właśnie od tematów związanych z energią zdaje się być całkowicie uzasadnione i instynktowne. Istotnym aspektem zagadnienia zrównoważonego rozwoju jest intensyfikujące się prawodawstwo Unii Europejskiej oraz dążenie do osiągnięcia neutralności klimatycznej w perspektywie do 2050 r. Wprowadza ono obowiązkowe raportowanie w zakresie zrównoważonego rozwoju opisane m.in. dyrektywą CSRD. Oczywiście będzie to przebiegało etapowo.
Przy budowaniu strategii zrównoważonego rozwoju szczególną rolę odgrywają uproszczenia proceduralne związane z budową własnych źródeł energii elektrycznej. M.in. tryb uzyskiwania warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej czy pozwoleń na budowę. Istotne są także programy dotacyjne, takie jak: „Mój prąd”, „Czyste powietrze”, „Energia Plus”, „Stop Smog”. To dzięki nim identyfikujemy wzrost świadomości energetycznej. Także podejmowanie działań w obszarze poprawy efektywności energetycznej oraz popularyzację działań z zakresu odnawialnych źródeł energii. Jest to kluczowe przy tworzeniu strategii zrównoważonego rozwoju.
Odrębną kwestią są obowiązki raportowania dotyczące przedsiębiorstw (w tym notowanych na giełdzie), stopniowo przechodzące na kolejne mniejsze podmioty. Zrównoważony rozwój zaczyna zatem posiadać szerszy zasięg definicyjny i obejmuje kolejne elementy łańcucha wartości tj. dostawców, partnerów strategicznych, współpracowników. Odpowiedzialność i wpływ na klimat zaczynają być interpretowane w formie strefy oddziaływań i wpływów przedsiębiorstwa. To znacząco rozszerza zakres raportowania.
Szczególne miejsce energii w dyrektywie CSRD
Dyrektywa CSRD w szczególny sposób traktuje energię pochodzącą z OZE dzieląc ją na modele biznesowe autokonsumpcji oraz cPPA. Odnajdujemy je w tematycznych ESRS-ach, wymagających dodatkowej sprawozdawczości. Są to następujące ujawnienia:
– ESRS E1 Zmiana klimatu, E1-4 – Cele związane z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowaniem się do niej. Przedsiębiorstwo jest zobligowane m.in. opisać swoje cele redukcji emisji gazów cieplarnianych.
– ESRS E1 Zmiana klimatu, E1-5 – Zużycie energii i koszyk energetyczny. Przedsiębiorstwo informuje o swojej strukturze w zakresie zużycia energii, w tym ze źródeł zakupionych lub własnych, w szczególności pochodzących z odnawialnych źródeł.
W tym miejscu, pojawiają się wątpliwości dotyczące sposobu opomiarowania instalacji OZE funkcjonujących w formułach autokonsumpcji oraz uwiarygodnienie energii elektrycznej dostarczanej w oparciu o kontrakty cPPA. Powinno ono umożliwiać wiarygodne ewidencjonowanie energii elektrycznej. M.in. w oparciu o ilości wyprodukowanej i skonsumowanej energii elektrycznej na potrzeby własne, na zasadzie gwarancji pochodzenia energii elektrycznej z zastrzeżeniem wprowadzenia energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej w celu uniknięcia greenwashingu. Duże nadzieje są pokładane w Centralnym Systemie Informacji Rynku Energii wdrażanym przez PSE. Będzie tonajważniejsze narzędzie w transformacji cyfrowej w energetyce. Zapewni ono uczestnikom rynku energii elektrycznej lepszą wymianę informacji, dostęp do aktualnych danych oraz większą transparentność w zakresie procesów energii. A jego pełne wdrożenie planuje się na lipiec 2025 r.
Autorka jest ekspertką Polskiego Stowarzyszenia Fotowoltaiki.
